امروز دوشنبه 27 دی 1395      صفحه اصلي | درباره ما | درخواست ثبت فیدخوان | گزارش تخلف مطلب | تبليغات | تماس با ما


tarikh.cloob24.com     
مصعب بن عمیر
0

مصعب بن عمیر

مشخصات فردی

نام کامل

مُصعَب بن عُمَیر بن هاشم بن عبدمناف بن عبدالدار قُصی

کنیه

ابوعبدالله

لقب

مصعب الخیر

زادروز/زادگاه

مکه

محل زندگی

مکه • مدینه

مهاجر/انصار

مهاجر

نسب/قبیله

قریش

درگذشت/شهادت

۳ق در جنگ احدشهادت به دست ابن قمیئه

مدفن

قبرستان احد

مشخصات دینی

حضور در جنگ‌ها

جنگ بدر • احد

هجرت به

حبشه • مدینه

دلیل شهرت

قاری قرآن• تبلیغ اسلام • صحابه

نقش‌های برجسته

مبلغ اسلام

دیگر فعالیت‌ها

اقامه نخستین نماز جمعه در مدینه

 

مُصعَب بن عُمَیر بن هاشم بن عبدمناف بن عبدالدار قُصی، (درگذشت ۳ق) از صحابه پیامبر که در جنگ بدر شرکت داشت و در جنگ احد به شهادت رسید.

مصعب از کسانی بود که در خانه ارقم به اسلام گروید و به حبشه هجرت کرد. رسول خدا(ص)، او را برای تبلیغ اسلام به یثرب فرستاد.

محتویات

کنیه و لقب

مصعب از صحابه و کنیه‌اش ابوعبدالله است.[۱] او همچنین مصعب الخیر لقب داشت.[۲]

مادرش، خناس، دختر مالک از ثروتمندان قریش بود. مصعب در خانواده‌ای مرّفه بزرگ شد؛ پدر و مادر مصعب پیش از اسلامش، او را بسیار دوست داشتند و بهترین لباس‌ها را به تن او می‌کردند.[۳]

زینب بنت مصعب بن عمیر، دختر او و حمنه بود و نسل مصعب جز از طریق او ادامه نیافت.[۴]

اسلام

مصعب از نخستین مسلمانان است؛ او هنگامی که پیامبر در خانهٔ ارقم به دعوت سری مشغول بود، اسلام آورد. وی اسلامش را از اقوام و مادرش پنهان می‌کرد و گاهی اوقات مخفیانه نزد پیامبر رفت و آمد می‌کرد تا اینکه عثمان بن طلحهاو را در حال نماز دید و خبر مسلمان شدن او را به اطرافیان و مادرش داد. آنان، مصعب را زندانی کردند و او در زندان بود تا اینکه به حبشه مهاجرت کرد.[۵] وی همچنین در کنار رسول خدا و بنی هاشم در شعب ابی طالب محصور بود.[۶]

مبلغ اسلام

در سال دوازدهم بعثت، پس از پیمان عقبه که گروهی از مردم یثرب با پیامبر بیعت کردند، اسعد بن زراره به نمایندگی از آنان از پیامبر خواست تا برایشان شخصی را بفرستد که به آنها قرآن تعلیم کند و دستورات دیگر اسلام را بیاموزد، رسول خدا(ص) مصعب را به همراه آنها فرستاد.[۷] تبلیغ او در یثرب سبب شد افرادی مانند سعد بن معاذ و اسید بن حضیر و عباد بن بشر بن وقش اسلام را برگزینند.[۸] مصعب نخستین مهاجری بود که قبل از رسول خدا به مدینه آمد.[۹]

نماز جمعه مدینه

مرقد کنونی شهدای جنگ احد

مصعب بن عمیر نخستین کسی است که در مدینه نماز جمعه گذارد؛ او برای پیامبر(ص) نامه نوشت و از آن حضرت اجازه خواست تا با مسلمانان مدینه نماز جمعه بگزارد، پیامبر(ص) اجازه فرمود. او نخستین بار مسلمانان را در خانه سعد بن خیثمه جمع کرد و با دوازده تن نماز جمعه گزارد.[۱۰]

رسول خدا بین او و ابو ایوب انصاری، عقد اخوت برقرار کرد.[۱۱] همچنین گفته شده است رسول خدا بین او و سعد ابی وقاص و ذکوان بن عبدالقیس نیز عقد اخوت جاری کرد.[۱۲]

مرقد حمزه و دیگر شهدای احد پیش از تخریب

جنگ بدر

در جنگ بدر، پرچم جناح راست مسلمانان به دست مصعب بن عمیر بود.[۱۳] در این جنگ زرارة بن عمیر برادر مصعب اسیر مسلمانان شد، گروهی از مصعب خواستند تا برادرش را آزاد کند وی در پاسخ گفت: دستور داده‌ام دست‌های او را محکم ببندد، تا از مادرش که زن ثروتمندی است، در برابر آزادیش فدیه بگیرند.[۱۴]

درگذشت

مصعب در جنگ احد نیز پرچم‌دار سپاه اسلام بود[۱۵] هنگامی که گروهی از مسلمانان به گردآوری غنائم روی آورند، دشمن از این فرصت استفاده کرد و از پشت سر به مسلمانان حمله نمود، ابن قمیئه لیثی به مصعب حمله کرد، دست راست او را قطع نمود، در این هنگام شایعه شد که رسول خدا به شهادت رسیده است، مصعب آیه۱۴۴ آل عمران را قرائت کرد. مصعب پرچم را به دست چپ گرفت و ابن قمیئه دست چپ او را نیز قطع کرد، او سپس پرچم را به سینه چسباند، و با ضربه ابن قمیئه به شهادت رسید.[۱۶] پیامبر قاتلش ابن قمیئه را نفرین کرد.[۱۷] رسول خدا پس از پایان جنگ، کنار جنازه مصعب آمد و آیه ۲۳ سوره احزاب را که درباره شهیدان است قرائت نمود.[۱۸] چون چیزی نبود تا او را کفن کنند، عبایی روی جنازه او انداختند که بدن مصعب را کامل نمی‌پوشاند، پیامبر فرمود آن را روی سرش بکشید، پاهایش را با برگ گیاهی بپوشانید.[۱۹] هنگامی که اصحاب جنازه او را می‌بردند پیامبر خاطرات گذشته را یادآور شد و فرمود:

«فراموش نمی‌کنم که تو را در مکه می‌دیدم، در حالی‌که هیچ کس جامه و سر و لباسی بهتر از تو نداشت و امروز با سر خاک آلود در بردی پوشیده شده‌ای.»[۲۰]

سن او هنگام شهادت ۴۰ یا بیشتر ذکر شده است.[۲۱] به فرمان رسول خدا(ص) او به همراه برادرش ابو الروم، عامر بن ربیعه و سویبط بن حرمله در یک قبر به خاک سپرده شدند.[۲۲]

حمنه، همسر او بود که برای آب دادن به زخمی‌ها به منطقه احد آمده بود، او بعدها با طلحة بن عبیدالله ازدواج کرد و محمد بن طلحة بن عبیدالله را به دنیا آورد.[۲۳] پیامبر وقتی حمنه را دید، چندین بار آیه استرجاع را به زبان آوردند، چون حمنه سؤال می‌کرد برای چه کسی؟ پیامبر برای بار اول و دوم نام حمزه دایی او و برادرش را ذکر کرد و مرتبه سوم گفت: همسرت مصعب! حمنه تا این را شنید: صدا زد وا بر اندوه من.[۲۴]

رمان

نوشتار اصلی: وقتی دلی

وقتی دلی رمانی به زبان فارسی است که به شرح زندگانی مصعب بن عمیر می‌پردازد. محمد حسن شهسواری این رمان را نوشته و در ۱۳۹۱ش چاپ شده است.

پانویس

1.    پرش به بالا↑ الاستیعاب، ج۴، ص۱۴۷۳؛ الاصابه، ج۶، ص۹۸

2.    پرش به بالا↑ انساب الاشراف، ج۹، ص۴۰۵

3.    پرش به بالا↑ الاستیعاب، ج۴، ص۱۴۷۴؛ انساب الاشراف، ج۹، ص۴۰۵

4.    پرش به بالا↑ اسدالغابه، ج۶، ص۱۳۴

5.    پرش به بالا↑ اسدالغابه، ج۴، ص۴۰۶؛ الاصابه، ج۶، ص۹۸؛ انساب الاشراف، ج۹، ص۴۰۵

6.    پرش به بالا↑ الاستیعاب، ج۴، ص۱۴۷۴

7.    پرش به بالا↑ الاصابه، ج۶، ص۹۸

8.    پرش به بالا↑ الاستیعاب، ج۲، ص۶۰۲؛ اسدالغابه، ج۱، ص۱۱۲، ج۲، ص۲۲۱،ج۳، ص۴۶؛ الاصابه، ج۱، ص۲۳۴، ج۳، صص۷۱

9.    پرش به بالا↑ الاستیعاب، ج۳، ص۱۹۸؛ اسدالغابه، ج۳، ص۷۲۰؛ الاصابه، ج۶، ص۹۸؛ امتاع الاسماع، ج۱، صص۵۲

10. پرش به بالا↑ الاستعیاب، ج۴، ص۱۴۷۳؛ البدایه و النهایه، ج۳، ص۱۷۳

11. پرش به بالا↑ استیعاب، ج۲، ص۴۲۶؛ اسدالغابه، ج۱، ص۵۷۲؛ الاصابه، ج۲، ص۲۰۰؛ انساب الاشراف، ج۹، ص۴۰۸؛ البدایه و النهایه، ج۳، صص۲۲۷

12. پرش به بالا↑ انساب الاشراف، ج۹، ص۴۰۸

13. پرش به بالا↑ المغازی، ج۱، ص۱۵۵؛ الاستیعاب، ج۴، ص۱۴۷۵؛ الاصابه، ج۴، ص۵۷۵

14. پرش به بالا↑ المغازی، ج۱، ص۱۴۰.

15. پرش به بالا↑ المغازی، ج۱، ص۲۲۵؛ الاستیعاب، ج۴، ص۱۴۷۵؛ البدایه و النهایه، ج۴، صص۱۵

16. پرش به بالا↑ المغازی، ج۱، ص۲۳۸-۲۳۹؛ انساب الاشراف، ج۹، ص۴۰۸

17. پرش به بالا↑ المغازی، ج۱، ص۲۴۶؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۳۲۳

18. پرش به بالا↑ المغازی، ج۱، ص۳۱۳؛ انساب الاشراف، ج۹، ص۴۰۹؛ البدایه و النهایه، ج۴، صص۲۵

19. پرش به بالا↑ انساب الاشراف، ج۹، ص۴۰۹-۴۱۰

20. پرش به بالا↑ انساب الاشراف، ج۹، ص۴۱۰؛ امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۷۴

21. پرش به بالا↑ الاستیعاب، ج۴، ص۱۴۷۴؛ اسدالغابه، ج۴، ص۴۰۶؛ انساب الاشراف، ج۹، صص۴۱۰

22. پرش به بالا↑ المغازی، ج۱، ص۳۱۱؛ انساب الاشراف، ج۹، ص۴۱۰

23. پرش به بالا↑ ترجمه المغازی، ص۲۱۱؛ الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۳؛ انساب الاشراف، ج۹، صص۴۱۰

24. پرش به بالا↑ المغازی، ج۱، ص۲۹۱؛ انساب الاشراف، ج۱۱، ص۱۹۲؛ امتاع الاسماع، ج۱، صص۱۶۹

منابع

ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، تحقیق علی محمد البجاوی، بیروت،‌دارالجیل، ط الأولی، ۱۴۱۲/۱۹۹۲.

ابن اثیر، أسدالغابة فی معرفة الصحابة، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۹/۱۹۸۹.

واقدی، محمد بن عمر، کتاب المغازی، تحقیق مارسدن جونس، بیروت، مؤسسة الأعلمی، ط الثالثة، ۱۴۰۹/۱۹۸۹.

ابن حجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابة، تحقیق عادل احمد عبد الموجود و علی محمد معوض، بیروت، دارالکتب العلمیة، ط الأولی، ۱۴۱۵/۱۹۹۵.

بلاذری، احمد بن یحیی، کتاب جمل من انساب الأشراف، تحقیق سهیل زکار و ریاض زرکلی، بیروت، دارالفکر، ط الأولی، ۱۴۱۷/۱۹۹۶.

 مقریزی، احمد بن علی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع، تحقیق محمد عبدالحمید النمیسی، دارالکتب العلمیة، ط الأولی، بیروت، ۱۴۲۰/۱۹۹۹.

ابن کثیر دمشقی، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۷/ ۱۹۸۶.

 منبع: ویکیپدیا


ارسال دیدگاه
تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
تمام محتوای این سایت گردآوری شده سیستم فیدخوان سایت می باشد و هیچ مسئولیتی در قبال نوشته های آن متوجه سایت نمی باشد.
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت برای گردآورنده آن محفوظ می باشد.